Rodzaje nart zjazdowych: carvingi, slalomki, giganty, all-mountain, freeride i skitury

Kiedy dziś mówi się o nartach carvingowych, chodzi właściwie o prawie wszystkie narty zjazdowe. Taliowany kształt przypominający klepsydrę rozpowszechnił się we wszystkich kategoriach, więc samo słowo carving niewiele o nartach mówi. Czeski magazyn narciarski SNOW.cz dzieli narty według terenu: na przygotowaną trasę, na trasę i rozmiękły śnieg z okazjonalnym wypadem obok (all-mountain), głównie w teren (freeride) oraz do zastosowań specjalnych, takich jak puch, skitury, snowpark czy funcarving. Poniżej znajdziesz, czym różnią się poszczególne rodzaje i dla kogo są.

Trzy dane, po których rozpoznasz rodzaj nart

Przy każdych nartach warto sprawdzić trzy dane. Nie opisują wszystkiego, ale podpowiadają, do czego narta jest zbudowana:

• Szerokość pod butem w milimetrach. Węższe narty lepiej trzymają na twardym, przygotowanym śniegu, szersze lepiej unoszą się w miękkim i głębokim.
• Promień skrętu, na narcie zwykle oznaczony literą R i wartością w metrach. Według Salomona narty o promieniu około 14 m prowadzą krótkie skręty, a powyżej 17 m raczej długie łuki.
• Profil, czyli ugięcie narty (camber) i uniesiony dziób lub tył (rocker). Więcej o nich niżej.

Narty na trasę: rekreacyjne, sportowe, slalomki i giganty

Narty na przygotowane trasy są według Salomona węższe niż 85 mm, a modele do spokojnej jazdy i dla początkujących mają mniej więcej 72–84 mm. SNOW.cz za rozsądną górną granicę na twardą trasę uznaje około 74–75 mm, a większość modeli zaczyna się od 66 mm. Według magazynu właśnie te węższe narty dominują w sklepach i wypożyczalniach i pasują zarówno początkującym, jak i zaawansowanym, którzy szlifują technikę.

• Narty rekreacyjne: bardziej miękkie i łatwe w prowadzeniu. SNOW.cz poleca je mniej wprawnym narciarzom, a narty na poziomie dla początkujących są dziś według magazynu bardzo podobne pod względem osiągów.
• Slalomki: mocno taliowane, z promieniem do około 13–14 m, zbudowane do krótkich skrętów. SNOW.cz radzi brać je krótsze, mniej więcej od 160 cm u kobiet i od 165 cm u mężczyzn. Łatwo skręcają, ale w jeździe na wprost i przy dużej prędkości bywają mniej stabilne.
• Giganty: mniej taliowane, z promieniem około 17–19 m, do szybszej jazdy i długich skrętów. Wybiera się je dłuższe, nawet powyżej 180 cm. Giganty sprzedawane zwykłym narciarzom to według SNOW.cz dziś raczej uniwersalne narty sportowe na przygotowaną trasę.
• Narty sportowe: solidniejsze i bardziej bezpośrednie, dla narciarzy z dobrą techniką i kondycją, którzy lubią jeździć szybko. SNOW.cz zaznacza jednak, że dokładnej granicy między nartami rekreacyjnymi a sportowymi nie ma.

All-mountain: na trasę i rozmiękły śnieg

Narty all-mountain to kompromis dla tych, którzy jeżdżą głównie po trasach, ale nie unikają rozjeżdżonego popołudniowego śniegu ani krótkiego wypadu obok trasy. Salomon opisuje je jako narty, które sprawdzają się na trasie i poza nią, o szerokości około 85–90 mm i z dziobem w rockerze. Dla narciarzy, którzy zostają głównie na trasach, SNOW.cz podaje też węższe warianty około 74–75 mm albo 80–90 mm, a szersze modele powyżej 90 mm są według niego już raczej nastawione na wolny teren.

Granice między kategoriami nie są sztywne i każdy producent wyznacza je trochę inaczej. Traktuj więc podane szerokości jako wskazówkę, a nie normę.

Freeride i freestyle: puch i snowpark

Narty freeride'owe są zbudowane do głębokiego śniegu poza przygotowanymi trasami. Salomon podaje 90–120 mm pod butem, bardziej miękkie dzioby i wyraźny rocker, dzięki któremu narta unosi się w puchu. Freeriderom Salomon radzi mieć na dni bez świeżego śniegu jeszcze narty na trasę.

W Karkonoszach duża część gór leży w parku narodowym. To, gdzie wolno tam jeździć na nartach poza trasami, określa regulamin dla odwiedzających czeskiego Karkonoskiego Parku Narodowego (KRNAP), dlatego przed wycieczką sprawdź zasady na stronie zarządu parku krnap.cz.

Narty freestyle'owe są do snowparku i skoków. Mają uniesiony dziób i tył (twin tip), więc można na nich jeździć i lądować tyłem, a do tego są miękkie, żeby amortyzować lądowania, pisze Salomon.

Skitury: tylko dla orientacji

Skituring to osobna dyscyplina z własnym sprzętem. Do podejścia na ślizgi przykleja się foki, a wiązanie uwalnia piętę, żeby dało się iść. Narty, wiązania i buty są jak najlżejsze, a buty mają tryb chodzenia, opisuje Salomon. Nart skiturowych nie wypożyczamy. Jeśli planujesz skitury w czeskich Karkonoszach, pamiętaj, że zarząd KRNAP wyznaczył osiem tras skiturowych, a zasady poruszania się w terenie określa regulamin parku.

Rocker i camber: dlaczego narta zachowuje się, jakby była krótsza

Camber to naturalne wygięcie narty w łuk. Położona narta dotyka śniegu głównie dziobem i tyłem, a pośrodku zostaje szczelina. Na twardym śniegu to właśnie camber daje narcie chwyt, większość nart ma według Salomona ugięcie około 3–5 mm. Rocker to z kolei wcześniej i łagodniej unoszący się dziób, czasem także tył. Ułatwia skręcanie i unosi nartę w puchu. Salomon stosuje różny rocker w zależności od rodzaju nart:

• narty na trasę: lekki rocker w dziobie, około 5–15% długości
• all-mountain: wyraźniejszy rocker w dziobie, 10–25%, i lekki w tyle
• freeride: wyraźny rocker w dziobie i w tyle, 15–30%
• freestyle: twin tip z małym rockerem albo bez niego

Ponieważ narta z rockerem dotyka śniegu krótszym odcinkiem, długa narta może się według SNOW.cz zachowywać jak krótka, dlatego narty z wyraźniejszym rockerem bierze się zwykle dłuższe. Salomon podaje takie orientacyjne zakresy w stosunku do wzrostu:

• narty na trasę: 5–15 cm krótsze niż twój wzrost
• all-mountain: od 10 cm krótsze do twojego wzrostu
• freestyle: od 10 cm krótsze do twojego wzrostu
• freeride: 5–10 cm dłuższe niż twój wzrost
• narty skiturowe: 5–10 cm krótsze

W tych zakresach dłuższa narta jest według Salomona stabilniejsza przy prędkości i w długich skrętach, a krótsza lżejsza i łatwiej skręca. Więcej o długości nart według wzrostu, wagi i umiejętności piszemy w osobnym artykule.

Co wybrać na trasy w Karkonoszach

Jeśli jeździsz głównie po przygotowanych trasach, na przykład w Szpindlerowym Młynie albo w ośrodkach wokół Vrchlabí, sięgnij po narty na trasę. Do krótkich skrętów i dla tych, którzy pracują nad techniką, pasuje narta skrętna, do szybkiej jazdy długimi łukami narta mniej taliowana. Narty all-mountain docenisz, jeśli lubisz jeździć do popołudnia po rozmiękłym śniegu. Freeride i freestyle to narty do specyficznego terenu, a skitury do podchodzenia.

U nas w Vrchlabí wypożyczamy zestawy zjazdowe, czyli narty, buty i kijki, dla dzieci (MINI z nartami do 110 cm i Junior z nartami do 150 cm) i dla dorosłych, a także same narty. Długość dobieramy według wzrostu, wagi i doświadczenia, a wiązania ustawiamy na twoją wagę. Nart skiturowych nie wypożyczamy. Czy jeździsz raczej krótkimi skrętami, czy szybko długimi, napisz nam w uwagach do rezerwacji.

Narty zjazdowe w wypożyczalni

Wypożyczalnia stoi przy głównej drodze z Vrchlabí do Szpindlerowego Młyna, do ośrodka jest od nas 16,1 km, czyli około 18 minut samochodem. Jeśli zarezerwujesz sprzęt online najpóźniej dzień wcześniej, przygotujemy go według twoich danych.

Zarezerwuj narty online