--- title: "Zasady FIS: dekalog narciarza, pierwszeństwo na stoku, kask i pomoc przy wypadku" description: "Zasady FIS, czyli dekalog narciarza: 10 reguł na stoku, kto ma pierwszeństwo, gdzie się zatrzymać, kask w Czechach i w Polsce i co zrobić przy wypadku." url: https://www.skiverleih.cz/pl/poradnik/zasady-fis-dekalog-narciarza language: pl-PL published: 2026-09-25 updated: 2026-09-25 publisher: "SKI Rental Jiří Honců, Valteřická 1436, 543 01 Vrchlabí, Česko" --- # Zasady FIS: dekalog narciarza, pierwszeństwo na stoku, kask i pomoc przy wypadku Na stoku nie ma świateł, są za to zasady FIS, czyli dekalog narciarza. Wyjaśniamy wszystkie dziesięć, kto ma pierwszeństwo, gdzie się zatrzymywać, jak jest z kaskiem w Czechach i co zrobić, gdy komuś coś się stanie. Międzynarodowa Federacja Narciarska i Snowboardowa FIS spisała dziesięć zasad zachowania dla narciarzy i snowboardzistów, znanych w Polsce jako dekalog narciarza. Według jej oficjalnego komentarza obowiązują wszystkich, każdy musi je znać i przestrzegać, a kto je złamie i spowoduje wypadek, może ponieść odpowiedzialność cywilną i karną. W Szpindlerowym Młynie w czeskich Karkonoszach zobowiązujesz się do ich przestrzegania już przy zakupie biletu, jak podają warunki przewozu ośrodka. Zasady są krótkie i to głównie zdrowy rozsądek, ale warto znać je dokładnie. ## 10 zasad FIS w skrócie Oto wszystkie dziesięć zasad, które FIS sformułowała w 2002 roku i publikuje do dziś, w skrócie i naszymi słowami: - 1. Wzgląd na innych: jedź tak, żeby nikogo nie narazić na niebezpieczeństwo ani nie wyrządzić mu szkody. - 2. Panowanie nad prędkością i sposobem jazdy: panuj nad jazdą, a prędkość i sposób jazdy dostosuj do umiejętności, terenu, śniegu, pogody i liczby osób na stoku. - 3. Wybór toru jazdy: kto nadjeżdża z tyłu, wybiera tor tak, żeby nie zagrażać osobom przed sobą. - 4. Wyprzedzanie: wolno wyprzedzać z góry lub z dołu, z prawej lub z lewej, ale zawsze w takiej odległości, żeby wyprzedzany miał dość miejsca na każdy ruch, także niezamierzony. - 5. Włączanie się do ruchu, ruszanie i jazda w górę stoku: zanim wjedziesz na trasę, ruszysz po zatrzymaniu albo skręcisz pod górę, rozejrzyj się w górę i w dół. - 6. Zatrzymywanie się: bez potrzeby nie zatrzymuj się w wąskich i słabo widocznych miejscach. Kto tam upadnie, musi jak najszybciej zwolnić miejsce. - 7. Podchodzenie i schodzenie: pieszo tylko skrajem trasy. - 8. Przestrzeganie znaków: oznakowanie i sygnalizacja obowiązują każdego. - 9. Udzielanie pomocy: przy wypadku każdy ma obowiązek pomóc. - 10. Obowiązek podania danych: uczestnicy i świadkowie wypadku, odpowiedzialni czy nie, wymieniają się nazwiskami i adresami. ## Kto ma pierwszeństwo na stoku Pierwszeństwo ma ten, kto jedzie przed tobą, czyli zwykle niżej na stoku. Kto jedzie za nim w tym samym kierunku, musi zachować taki odstęp, żeby ten z przodu miał miejsce na wszystkie swoje ruchy. Kto wyprzedza, odpowiada za cały manewr aż do jego zakończenia, także wtedy, gdy mija stojącego narciarza. Tak wyjaśnia to oficjalny komentarz FIS do zasad 3 i 4. Uważaj przy ruszaniu. Według komentarza FIS wjeżdżanie na trasę i ruszanie po zatrzymaniu są częstym źródłem wypadków. Gdy jednak znów jedziesz, nawet powoli, masz pierwszeństwo przed szybszymi narciarzami z góry. Narty carvingowe i snowboardy pozwalają też skręcać pod górę, pod prąd pozostałych, i wtedy również musisz w porę spojrzeć w górę. > **Wskazówka z wypożyczalni:** Do zderzeń dochodzi według FIS zwykle wtedy, gdy ktoś jedzie za szybko, nie panuje nad jazdą albo kogoś nie zauważy. Zwalniaj zwłaszcza tam, gdzie jest tłoczno albo słabo widać: na krawędzi stromego stoku, u dołu trasy i przy wyciągach. ## Gdzie się zatrzymać i co po upadku Poza szerokimi trasami zatrzymuj się na skraju stoku. Nigdy w wąskim miejscu ani tam, gdzie z góry cię nie widać, na przykład pod załomem terenu albo za zakrętem. Jeśli upadniesz w słabo widocznym miejscu, wstań i jak najszybciej je zwolnij. Jeśli musisz iść po trasie pieszo, trzymaj się skraju. Piesi idący pod prąd są dla innych nieoczekiwaną przeszkodą, a ślady butów niszczą przygotowaną trasę. ## Oznaczenie tras w Czechach W czeskich ośrodkach trasy oznacza się według czeskiej normy technicznej ČSN 01 8027 o oznakowaniu i zabezpieczeniu ośrodków zimowych, na którą powołują się na przykład warunki przewozu w Szpindlerowym Młynie. Trudność pokazuje kolor: - niebieski: trasa łatwa, nachylenie nie może przekroczyć 25 %, - czerwony: trasa średnio trudna, nachylenie nie może przekroczyć 40 %, - czarny: trasa trudna, bardziej stroma niż średnio trudna. Którą trasę wybierzesz, zależy od ciebie. Zamkniętą trasę i znaki ostrzegawcze trzeba jednak zawsze respektować, bo według FIS stoją tam w twoim interesie. ## Kask, sprzęt i alkohol W Czechach kask na stoku nie jest obowiązkowy z mocy ustawy, inaczej niż w Polsce, gdzie ustawa nakazuje go dzieciom do 16 lat. Czeskie ministerstwo spraw wewnętrznych zaleca go jednak dzieciom i dorosłym, podobnie jak my. Czy wymaga go konkretny ośrodek, sprawdzisz w jego regulaminie. Komentarz FIS do pierwszej zasady przypomina, że narciarz odpowiada też za skutki wadliwego sprzętu, dlatego warto mieć dobrze ustawione wiązania. A alkohol? Czeskie ministerstwo spraw wewnętrznych radzi go unikać podczas całodziennej jazdy. [Ustawienie wiązań narciarskich: dlaczego u fachowca](https://www.skiverleih.cz/pl/poradnik/ustawienie-wiazan-narciarskich) ## Gdy dojdzie do wypadku Pomoc przy wypadku to zasada numer 9, a według komentarza FIS oznacza pierwszą pomoc, wezwanie ratowników i oznaczenie miejsca wypadku. W praktyce: - Zatrzymaj się przy poszkodowanym i oznacz miejsce powyżej, żeby inni zauważyli go w porę, na przykład skrzyżowanymi nartami wbitymi w śnieg. - Zadzwoń do czeskiej Horskiej služby, odpowiednika GOPR, pod całodobowy numer +420 1210 albo na europejski numer alarmowy 112. - Opisz, gdzie jesteś: ośrodek, trasę i co widzisz wokół. - Udziel pierwszej pomocy, jak potrafisz, i zostań przy poszkodowanym, dopóki nie przyjedzie pomoc. - Uczestnicy i świadkowie wymieniają się nazwiskami i adresami. Jako świadek pomożesz wyjaśnić, co się stało. Co dalej, kto płaci za akcję ratunkową i dlaczego warto mieć ubezpieczenie, opisaliśmy w osobnym artykule. [Wypadek w górach: Horská služba, numery alarmowe i ubezpieczenie](https://www.skiverleih.cz/pl/poradnik/wypadek-na-nartach-w-czechach-horska-sluzba-ubezpieczenie) ## Bezpieczeństwo zaczyna się od sprzętu U nas w Vrchlabí dobieramy długość nart według wzrostu, wagi i doświadczenia, a wiązania ustawiamy według wagi każdego klienta. Każdą rzecz po zwrocie sprawdzamy, ostrzymy i smarujemy. Kaski i gogle wypożyczamy także osobno, więc możesz je dobrać do zestawu albo do własnych nart. Zarezerwujesz online, najpóźniej dzień wcześniej, a odbierzesz po drodze do Szpindlerowego Młyna. [Zarezerwuj sprzęt i kask](https://www.skiverleih.cz/pl/rezerwacja) [Co wypożyczamy](https://www.skiverleih.cz/pl/wypozyczalnia-nart) ## Częste pytania ### Kto ma pierwszeństwo na stoku? Ten, kto jedzie przed tobą, zwykle niżej na stoku. Kto nadjeżdża z tyłu, musi wybrać tor jazdy tak, żeby mu nie zagrażać, i zachować odpowiedni odstęp. ### Czy zasady FIS są w Czechach obowiązkowe? Nie są osobną ustawą, a czeskie ministerstwo spraw wewnętrznych określa je jako zalecenia. W Szpindlerowym Młynie zobowiązujesz się jednak do ich przestrzegania przy zakupie biletu. Kto je złamie i spowoduje wypadek, może według FIS ponieść odpowiedzialność cywilną i karną. ### Czy w Czechach trzeba jeździć w kasku? Czeska ustawa tego nie nakazuje, inaczej niż polska, która wymaga kasku od dzieci do 16 lat. Czeskie ministerstwo spraw wewnętrznych zaleca kask dzieciom i dorosłym, a ośrodek może go wymagać w regulaminie. ### Co zrobić, gdy zobaczę wypadek na stoku? Zatrzymaj się, oznacz miejsce powyżej poszkodowanego, na przykład skrzyżowanymi nartami, i zadzwoń do Horskiej služby pod +420 1210 albo na 112. Udziel pierwszej pomocy, jak potrafisz, i zostaw swoje dane jako świadek. ### Gdzie można zatrzymać się na stoku? Na skraju trasy albo na szerokiej trasie tam, gdzie dobrze cię widać. Nie zatrzymuj się w wąskich i słabo widocznych miejscach, na przykład pod załomem terenu albo za zakrętem. --- SKI Rental Jiří Honců · Valteřická 1436, 543 01 Vrchlabí · +420 603 554 947 · skihoncu@gmail.com - [Rezerwuj](https://www.skiverleih.cz/pl/rezerwacja) - [Cennik](https://www.skiverleih.cz/pl/cennik) - [Wszystkie porady](https://www.skiverleih.cz/pl/poradnik) Other languages: [Čeština](https://www.skiverleih.cz/md/cs/pravidla-fis-na-sjezdovce.md) · [Deutsch](https://www.skiverleih.cz/md/de/fis-regeln-pistenregeln-skifahren.md) · [English](https://www.skiverleih.cz/md/en/fis-rules-ski-slope-safety.md) · [Українська](https://www.skiverleih.cz/md/uk/pravyla-fis-povedinka-na-trasi.md)